Russ Williams is an author who enjoys exploring the often overlooked aspects of Welsh culture. His debut book Where the Folk: A Welsh Folklore Road Trip looks at the history and origins of some of the country’s most influential folktales.
When we think of fairies, we tend to think of pleasant, winged little darlings here to make our dreams come true with a wave of their sparkling magic wands. You’d be forgiven for thinking they would make for rather laughable foes in any horror film, yet in Rabbit Trap, the latest feature film to bring Welsh folklore to the big screen, they are anything but. That is because the film draws inspiration from Wales’ answer to the fairy myth; the Tylwyth Teg. And in Welsh fairy tales, people rarely live happily ever after.
This psychological horror, produced by Anglesey-based production company Mad as Birds, follows the story of married couple Darcy (played by Dev Patel) and Daphne (Rosy McEwen), who have relocated from London to a house in rural Wales, seemingly so that professional singer Daphne can focus on her new album. Darcy spends most of his days capturing natural audio clips for Daphne’s new record and it is these field recordings which ultimately invite a malevolent force into their home, which arrives in the form of a nameless child (played by Merthyr Tydfil actor Jade Croot) who just won’t go away. The film stays true to the lore of the Tylwyth Teg, blending different aspects together to portray these Welsh fairies in the way our ancestors would have imagined them; as powerful beings that should be avoided at all cost.
Throughout Wales, Tylwyth Teg take many forms and their nature and motivations vary. Many locales have a story about a ‘Lady of the Lake’; beautiful women who would appear near ponds or lakes and marry a local mortal, an arrangement that inevitably ended in tragedy. Bodies of water were once believed to be places where the veil between our world and that of the fairies was at its thinnest and the film subtly references this. Other tales tell of how the Tylwyth Teg would kidnap human children and replace them with Plant Newid, Wales’ answer to the Changeling, a piece of lore integral to the film’s narrative. Our ancestors would also leave out gifts for the Tylwyth Teg (more often as a peace offering) or would adorn their homes with various charms believed to ward off those benevolent tricksters, something else that is represented well.
Another important bit of lore integral to the plot of Rabbit Trap is the link between the Tylwyth Teg and music.
There are many tales of how the Tylwyth Teg used music to lure people into a trance, such as the story of poor Ned Puw, doomed to play his fiddle for all eternity in the gloomy depths of Tal Clegir Cave. As terrifying as they were, Welsh fairies loved a good party and the ruined state of Pennard Castle on the Gower Peninsula is testament to what happens when humans try to stop them from having a good time. The story goes that the tyrannical lord who once dwelled there denied entrance to a band of fairies who wanted to join his daughter’s wedding party; they responded by conjuring up a sandstorm and engulfing the castle and all those within.
This isn’t the first film to introduce Welsh folklore to the world.
The classic 1985 animated dark fantasy The Black Cauldron borrows heavily from the Mabinogion and was based on a series of books called The Chronicles of Prydain (Prydain being the Welsh word for Britain), which reimagine Welsh mythology with a fresh narrative. The titular cauldron itself is inspired by the Pair Dadeni (Cauldron of Rebirth) from the Second Branch of the Mabinogion, which the Irish used to gain the upper hand in a war against the Welsh.
Then there’s the more recent eco-horror film Gwledd/The Feast (2017), in which the character Cadi is portrayed as a Nature Spirit, punishing the family for their desire to harm the land. The popular ‘Lady of the Lake’ tales I mentioned do indeed end in tragedy, but mostly due to the destructive nature of humans – sometimes one needs to look inward to find the real monster. Then there’s The Green Knight (2021), which also stars Dev Patel. Loosely based on the epic 14th-century poem Sir Gawain and the Green Knight, it features St. Winifred’s Well (there’s no shortage of holy wells here in Wales) and Cewri (Welsh giants).
References in other films are less obvious and may surprise you, such as Studio Ghibli’s Howl’s Moving Castle (2004). Hayao Miyazaki, one of the studio’s founders, grew an affinity for Wales after falling in love with the landscape, language and architecture following a visit here and he based much of the animation on the sights he had seen here. The titular wizard Howl even speaks a bit of Welsh. The film was based on a book by Diana Wynn Jones, which tells the story of a Welshman who becomes a wizard after visiting a magical land.
Rabbit Trap does a great job of bringing the scarier aspects of Welsh folklore to the big screen and proves that stories about Tylwyth Teg aren’t just for children.
Hopefully it will encourage other filmmakers to look to Welsh folklore for inspiration, as there is certainly no shortage of stories to choose from. One of my personal favourites is the tragic tale of doomed lovers Rhys and Meinir, which concerns an old wedding tradition of a game of bridal hide-and-seek that goes terribly wrong. There’s also the legend of Cantref Gwaelod, the ‘Welsh Atlantis’ that was lost to the sea somewhere off Cardigan Bay thanks to the intoxicated gatekeeper, Seithenyn.
Then there’s a whole pantheon of terrifying Welsh monsters, such as the banshee-like Gwrach-y-Rhibyn, a monstrous hag who would appear out of the mist and drain the blood of her victims; the goblin-like Coblynau who terrorised Welsh miners and even followed them to Welsh settlements in America; and the demonic black mastiff Y Gwyllgi with its glowing red eyes, who attacked those foolish enough to travel along lonely country lanes at night. But filmmakers shouldn’t feel restricted to folk horror; just think of the epic fantasies we could adapt from the tales of the Mabinogion; stories of quarrelling dynasties, dragons and powerful wizards.
The Welsh have always been great storytellers; hopefully this is the start of a new trend that will allow us to share them with the world.
Rabbit Trap is coming to cinemas across the UK from January 30, 2026.
The film has various connections to Wales including production company Mad as Birds and Merthyr Tydfil actor Jade Croot. Rabbit Trap was partly filmed in North Wales.
This article was commissioned by Film Hub Wales as part of its Made in Wales project, which celebrates films with Welsh connections, thanks to funding from Creative Wales and the National Lottery via the BFI.
To support the UK release, we have created a support pack featuring a themed editorial article by author Russ Williams about the Tylwyth Teg and Welsh folklore on screen, programming recommendations and assets which exhibitors can share with audiences to promote the film’s Welsh connections.
To support the UK release, we have created a support pack featuring programming recommendations and assets, which exhibitors can share with audiences to promote the film’s Welsh connections.
O fywyd ym Mlaenau Ffestiniog drwy lygaid Effi, i ddigwyddiad arallfydol ‘Roswelsh’ mewn tref glan-môr yng Nghymru, mae llu o straeon newydd ar y ffordd i sinemâu yn 2026.
Ewch ar siwrnai o hunan-ddarganfyddiad eleni a chysylltwch â chymeriadau gwahanol - o dref dur Port Talbot i weithwyr gwelyau cregyn gleision Ynys Môn. Darganfyddwch ffilmiau twymgalon, ffilmiau dogfen ysgytiol, yn ogystal â thamaid o ddial, anrhefn a mwy - â’r cyfan yn gysylltiedig i Gymru - o’r lleoliadau, i’r cast a’r talentau y tu ôl i’r camera.
Bydd y flwyddyn yn dechrau gyda rhyddhau’r ddrama fywgraffiadol H is for Hawk, (23 Ionawr), ffilm a gynhyrchwyd gan John Giwa-Amu o Gaerdydd (The Man in My Basement). Mae’r ffilm yn adrodd stori wir Helen Macdonald (Claire Foy), menyw sy’n galaru am ei thad (Brendan Gleeson) sy’n dod o hyd i gysur yn ei chyfeillgarwch â gwyddwalch ystyfnig o’r enw Mabel.
Mae Joedi Langley, Pennaeth dros dro Cymru Greadigol yn edrych yn ôl ar ffilmiau Cymreig o 2025 ac ymlaen i’r gefnogaeth sydd i ddod yn 2026:
‘Mae 2025 wedi bod yn flwyddyn anhygoel i ffilmiau a grëwyd yng Nghymru. O stori tarddiad Richard Burton yn cyrraedd y byd drwy’r ffilm Mr Burton, i ddangos The Man in My Basement yng Ngŵyl Ffilmiau Toronto, a ffilm Brides yn cael ei henwebu ar gyfer gwobr gŵyl Sundance, i enwi ond ychydig esiamplau. Mae’r flwyddyn nesaf yn argoeli’n gyffrous iawn hefyd, gan ddechrau gyda rhyddhau’r ffilm hyfryd H is for Hawk ym mis Ionawr, yn ogystal â stori wir 5ed Ardalydd Ynys Môn, Henry Paget, yn y ffilm Madfabulous, a’r ffilm Gymraeg Effi o Blaenau a gyllidwyd ar y cyd gan Gymru Greadigol a S4C, sydd wrthi’n gorffen trefnu dangosiadau mewn gwyliau ffilmiau ar hyn o bryd. Mae Cymru Greadigol wedi ymrwymo i roi’r gefnogaeth hanfodol y mae ei hangen i’r sector hon sy’n tyfu. A hynny er mwyn iddo barhau i ffynnu drwy gyllid a drwy gysylltu gweithwyr creadigol o fewn y diwydiant gyda rhaglenni er mwyn sicrhau bod gan ffilmiau Cymreig y platfform i gael eu mwynhau gan gynulleidfaoedd yma yng Nghymru ac o amgylch y byd.’
lleoli neu sy’n gysylltiedig ag Ynys Môn. Yn gyntaf mae On the Sea ffilm sy’n dilyn Jack a’i deulu wrth iddynt gribinio gwelyau cregyn gleision â llaw. Yn y gymuned wledig, anghysbell yma, ble mae bywyd yn ymwneud yn llwyr â physgota a’r Eglwys, mae Jack yn cwympo mewn cariad â’r gweithiwr teithiol, Daniel. Mae gennym hefyd Madfabulous gan gwmni cynhyrchu Gogledd Cymru, Mad as Birds - ffilm y mae edrych ymlaen yn fawr amdani. Mae'r ffilm yn dangos bywyd y 5ed Ardalydd rhyfeddol ecsentrig Henry Cyril Paget. Wedi'i ffilmio ar leoliad ar Ynys Môn, yn ogystal â Chaernarfon a Phwllheli, mae'r ffilm yn serennu'r actor o Gymru, Callum Scott Howells, ochr yn ochr â Rupert Everett a Siobhán McSweeney. Cyfarwyddwyd y ffilm gan Celyn Jones sy’n dod o Ynys Môn. Ac yn olaf, Black Church Bay, ffilm iasol a ffilmiwyd ar Ynys Môn gan y cyfarwyddwr o Gymru / Iwerddon, Rhys Marc Jones, gyda'r actor o Gymru, Tom Cullen, yn serennu. Mae bywyd athro uchel ei barch yn datod yn llwyr pan fydd y myfyriwr chweched dosbarth y mae mewn perthynas gyfrinachol ag ef, yn diflannu mewn pentref arfordirol anghysbell.
Mae’r actor a’r cyfarwyddwr Celyn Jones, a fu’n rhan o’r tri chynhyrchiad, yn dathlu’r foment yma i Ynys Môn ar y sgrin fawr:
Tair ffilm - pob un wedi’i chreu yn Ynys Môn a phob un yn wahanol ac wedi’i chreu’n fwriadol ar gyfer y sgrin fawr. O ddrama hyfryd a theimladwy Helen Walsh (On the Sea) am gariad ym mhob ffurf, i raddfa, harddwch, emosiwn a thorcalon fy llythyr cariad i’m cartref (Madfabulous) a sgript dywyll a hanfodol Black Church Bay. Mae’n ymwneud â’r eiliadau hynny pan ddaw pobl at ei gilydd i greu rhywbeth. Mae’n ymwneud â’r cysylltiad dynol yn y broses o greu ffilmiau. Mae’n ddiwydiant hyfyw sydd â digon o le i bawb sydd am ymuno - mae sedd wrth y bwrdd i bawb... mae sedd wrth y bwrdd i Ynys Môn! Dyma pam na wnâi fyth stopio cymeradwyo a gwthio a chreu gwaith sydd ag Ynys Môn wrth galon y cyfan.
Wrth deithio draw i Flaenau Ffestiniog, rydym yn cyfarfod Effi o Blaenau. Gyda Leisa Gwenllian yn serennu a Marc Evans (Mr Burton) yn cyfarwyddo, mae hwn yn addasiad ar gyfer y sgrin fawr o glasur modern Gary Owen - y ddrama Gymreig Iphigenia in Splott. Yn ymdopi â’i bywyd beunyddiol o ddiweithdra, clybiau nos a dioddef gyda phen mawr, mae Effi yn cwrdd ar hap â’r milwr Lee sydd wedi’i anafu, a hynny mewn clwb nos yn Llandudno, gan agor y drws i rywbeth gwell. Am eiliad mae Effi’n cael cipolwg ar fywyd nad oedd hi erioed wedi’i ddychmygu. Mae’r realiti sy’n dilyn yn llawer anoddach.
I'r rheiny sy’n hoff o ffilmiau arswyd amgylcheddol, mae ffilm hir ddisgwyliedig y cyfarwyddwr o Gymru Craig Roberts The Scurry. Wedi’i ffilmio yn Stiwdio’r Ddraig, Pen-y-bont, ac yn serennu Rhys Ifans ac Ella Purnell, dyma stori am ddau reolwr plâu sy'n dod ar draws llu o wiwerod gwallgof sy’n dial ar y staff a'r ymwelwyr mewn parc eco-wledig. I'r rheiny sy'n hoffi eu ffilmiau brawychus yn fwy melodig, mae Stuffed, sioe gerdd-arswyd-rhamant newydd wreiddiol a ffilmiwyd yn Ne Cymru gyda Jodie Comer yn serennu fel tacsidermydd synfyfyriol sydd a’i phryd ar stwffio sbesimen dynol. Ac o safbwynt arswyd llên gwerin Cymreig fwy chwedlonol, mae Rabbit Trap, ar y gorwel (dyddiad rhyddhau 30 Ionawr). Wedi'i gosod yn y 1970au, mae'n dilyn cwpl priod (Dev Patel a Rose McEwen) sy'n symud i gaban ynysig yng Nghymru lle maent yn tarfu ar gylch tylwyth teg yn ddamweiniol. Daw plentyn dirgel i’w gweld, ac mae’n dod yn amlwg nad oes ganddo fwriad da.
Ar gyfer taith sinema i’r teulu cyfan, mae Out There yn argoeli’n ffilm comedi wyddonias dwymgalon. Mae’r gofodwr amatur, Maz, yn gweld UFO yn yr awyr uwchben ei thref glan môr tawel. Gan lusgo ei ffrind gorau amheus, Cari, yn ogystal ag iwffolegydd gwallgof, Michael Sheen, mae Maz yn datgelu gwirionedd nad yw'n barod i'w wynebu. Mae Learning to Breathe Underwater yn ddrama gomedi newydd, a gyd-gynhyrchwyd gan One Wave Films o Gaerdydd (Still Pushing Pineapples), am Leo, breuddwydiwr wyth oed, sy'n byw gyda'i dad ecsentrig. Mae bywyd Leo yn cael ei newid yn sydyn dros nos, gan ddyfodiad Anya, ‘au pair’ fywiog o Fwlgaria.
I'r rhai sy'n hoff o ffilmiau dogfen, mae 2026 yn addo straeon ffeithiol hynod ddiddorol gan ddau gynhyrchydd blaenllaw o Gymru. Mae Smoking Shores, gan Dewi Gregory o Truth Department a'r cynhyrchydd gweithredol Michael Sheen, yn cyflwyno cymuned syrffio Port Talbot. Ac mae'r cynhyrchydd o Gymru Rob Alexander yn dilyn yr actor/ysgrifennwr anabl David Proud yn y ffilm Proud. Mae David yn dyheu am deulu, ond mae'r technegau ffrwythlondeb sydd eu hangen arno wedi'u cynllunio i greu "plant iach" a sgrinio a gwrthod pobl anabl fel ef. Beth mae hyn yn ei olygu i bobl fel David, sydd o bosibl yn wynebu eu 'difodiant' eu hunain?
Gyda hyd yn oed mwy o ffilmiau i ddod, megis archwiliad pync o'r seice yn y ffilm wefreiddiol Mission, i frwydr un fam yn erbyn drygioni yn Unspeakable, mae digon o ddewis ar y gorwel.
Mae Hana Lewis, Pennaeth Canolfan Ffilm Cymru yn esbonio pam fod prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru Canolfan Ffilm Cymru yn cefnogi ymgyrchoedd megis y rhain:
Rydym yn gwybod ei bod yn bwysig i sinemâu Cymru a'u cynulleidfaoedd allu cysylltu â straeon sy'n adlewyrchu eu bywydau, eu cymunedau a'u hiaith, yn ogystal â ffilmiau gan storïwyr Cymreig sy'n dod â'r byd rhyngwladol at eu stepen drws yng Nghymru. Ein nod yw helpu'r straeon hynny i gyrraedd pobl, yn ddelfrydol mewn lleoliad sinema cyfunol, gan sicrhau bod ffilm sy’n cael ei chreu hefyd yn cael ei gweld.
Mae prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru (GYNg) Canolfan Ffilm Cymru yn dathlu ffilmiau sydd â chysylltiadau Cymreig. Mae’n cynnig gweithgareddau ar hyd y flwyddyn mewn partneriaeth ag arddangoswyr yng Nghymru, gan gynnwys catalog ffilmiau, sy’n gartref i dros 1000 o ffilmiau hir a byr a phodlediad Gwnaethpwyd yng Nghymru. Gall cynulleidfaoedd dderbyn y newyddion diweddaraf ynglŷn â ffilmiau Cymreig newydd a’r cyfweliadau diweddaraf drwy ddilyn Gwnaethpwyd Yng Nghymru ar Instagram, Facebook, TikTok, the podlediad Gwnaethpwyd yng Nghymru, YouTube a Letterboxd.
Mae GYNg yn bosib drwy gyllid Cymru Greadigol a Rhwydwaith Cynulleidfa Ffilm (RhCFf) y BFI. Mae RhCFf y BFI yn cynnig cefnogaeth i arddangoswyr ledled y DU, er mwyn hybu rhaglennu diwylliannol ac ymgysylltu â chynulleidfaoedd amrywiol. Yng Nghymru, arweinir y gweithgarwch gan Ganolfan Ffilm Cymru, dan reolaeth Chapter.
Darllenwch y datganiad i’r wasg llawn yma
- DIWEDD -
The BFI announces TOO MUCH – Melodrama on Film – a new season celebrating the vivid visual language, heightened dramatics and emotional pathos at the heart of film melodrama, inviting film audiences to follow their emotions. United by their emotion driven plots, vivid visual language and self-conscious audience manipulation, these films are designed to make you break down in tears, cause a scene, fall in love, feel something. Presented by the BFI at BFI Southbank and BFI IMAX and by the BFI Film Audience Network (BFI FAN) using funds from the National Lottery at cinemas and venues across the UK, TOO MUCH will take place from October- December 2025 via programmes of special events, talks and screenings. TOO MUCH will also be available UK-wide online via a curated collection of films available to stream on demand on BFI Player.
The season will explore the world of melodrama through the ages, with films ranging from cult classics to lesser-known international gems. Melodrama is steeped in contradiction. Swooningly romantic, people fall in love at first sight, sacrifice their lives in acts of devotion, find one another across space and time. Simultaneously they are grounded in the trappings of reality: rigid class boundaries, threat of punishment, and fear of scandal loom at every corner. The characters in these films are culturally diverse, from different generations and social backgrounds, but endlessly human and relatable. Their stories shed light on injustice and oppression.

Whilst expansive in its reach and impact across all genres of cinema, melodrama has long been associated with its rare embrace of women’s inner lives and concerns. This expansive drama is employed to express longing, rage and desire in characters facing motherhood, infidelity, exploitation and scandal. The legacy of early ‘women’s pictures’, created for female audiences with their favourite female stars, echoes across generations and around the world. As in life, these women do not always triumph. Imperfectly feminist yet endlessly empathetic, their sensationalist struggles carry searing social commentary beneath the glossy veneer of attention-grabbing colours, lurid plotlines and sentiment.
Accessible but ripe for dissection and reappraisal, while melodrama may lack the recognition of a genre like horror or action, TOO MUCH aims to illuminate melodrama as a key cinematic form, banish the stigma attached to the term, and spotlight how it has created masterpieces of world cinema.
From the early days of cinema and the evolution of the ‘women’s pictures’ of the 1930s and female film stars such as Joan Crawford, Bette Davis, Barbara Stanwyck and Claudette Colbert, cult classics and underseen gems, through to work from some of contemporary cinema’s biggest names such as Todd Haynes FAR FROM HEAVEN (2002), Pedro Almodóvar VOLVER (2006), Lars von Trier BREAKING THE WAVES (1996) as well as masterpieces of world cinema. The season will feature screenings of 7 TH HEAVEN (1927, Frank Borzage), IMITATION OF LIFE (1934, John M. Stahl), STELLA DALLAS (1937, King Vidor), NOW VOYAGER (1942, Irving Rapper) BRIEF ENCOUNTER (1945, David Lean), THE LIFE OF OHARU (1952, Kenji Mizoguchi) ÉL (1953, Luis Buñuel), JOHNNY GUITAR (1954, Nicholas Ray), LOLA MONTES (1955, Max Ophüls), STELLA (1955, Michael Cacoyannis) THE CLOUD-CAPPED STAR (1960, Ritwik Ghatak) THE ARCH (1968, T’ang Tsu Shuen), THE BITTER TEARS OF PETRA VON KANT (1972, Rainer Werner Fassbinder), THE SILENCES OF THE PALACE (1994, Moufida Tatli) and many more.
A centrepiece of TOO MUCH will be Douglas Sirk’s colourful, high-octane love story ALL THAT HEAVEN ALLOWS (1955) which will return to cinemas UK-wide on 24 October, courtesy of Park Circus. Jane Wyman and Rock Hudson entrance as the star-crossed lovers at the centre of Sirk’s transgressive, saturated portrait of 1950s Eisenhower-era Americana, class friction and moral values.
Ruby McGuigan, BFI Programme Development Manager and TOO MUCH BFI Southbank season curator, said:
“A story’s emotional heart is what brings us back to it time and time again and allows it to translate across generations and cultures. Melodrama – an embrace of emotion above all – is the lifeblood of great cinema, across decades and geographic borders. Melodrama has always revelled in the squashing of emotions too volatile for everyday life, and the inevitable explosion under pressure. As a young woman discovering these films, I felt understood. Perhaps I wasn’t insane, or ‘too much’. Perhaps life is just overwhelming sometimes. In recent years we’ve finally seeing women’s emotional worlds take centre stage in literature, music and television – there’s a legacy of this in cinema which I believe is often overlooked. I’m so excited to share and discuss with audiences how these films make us feel today, and how these bold stories of melodrama’s heroines have driven some of world cinema’s timeless masterpieces. Don’t forget to pack your tissues.”
The season will be programmed around key themes, Love featuring star-crossed lovers, sacrificial acts of devotion, connections across space and time and melodrama as romance incarnate, Obsession brimming with tales of unrequited love, impossible desires and toxic jealousy, Duty stories of maternal sacrifice, marital constraints and dreams denied simmering beneath the serene surface of family life. Defiance showcasing rebellion in all its forms, both righteous and frivolous, regardless of the consequences, Scandal featuring tales of melodrama’s tragic heroines, who fall victim to its judgmental gaze. Melodrama’s most expressionistic, sumptuous films will also screen at BFI IMAX.
The full UK-wide line-up of screenings, events and touring programmes will be announced soon via bfi.org.uk/too-much

BFI Southbank will play host to a major season from 20 October – 30 December, focusing on the strong cross cultural appeal of melodrama, including titles from Greece, Egypt, China, Hong Kong, Japan, India, Tunisia, Italy, Spain, Germany, Denmark, Mexico, Argentina, Russia curated under the five thematic pillars of Love, Obsession, Duty, Defiance and Scandal. BFI IMAX, the UK’s biggest screen, will play host to some of melodrama’s most expressive films, FAREWELL MY CONCUBINE (1993 Chen Kaige), DEVDAS (2002, Sanjay Leela Bhansali) and WRITTEN ON THE WIND (1956, Douglas Sirk). Special events celebrating the expansive melodrama genre will include a keynote introduction with leading academic and author Laura Mulvey and a special day of playful panels and presentations – Melo-dramarama, an immersive day delving into the labyrinth of themes, tropes and quirks of melodrama beyond women on screen, from its embrace by queer audiences to male weepies and soap operas.
Audiences will also be able to stream films from the season at home on BFI Player, with a selection of 20+ curated titles set to include, BODY AND SOUL (1925, Oscar Micheaux), CRAIG’S WIFE (1936, Dorothy Arzner), THE RECKLESS MOMENT (1949, Max Ophüls), VICTIMS OF SIN (1951, Emilio Fernández), CAIRO STATION (1958, Youssef Chahine), RED ANGEL (1966, Yasuzo Masumura), MORGIANA (1972, Juraj Herz), BROKEBACK MOUNTAIN (2005, Ang Lee), PORTRAIT OF A LADY ON FIRE (2019, Céline Sciamma) and THE DAMNED DON’T CRY (2022, Fyzal Boulifa).
Awst 2025
I lawer o bobl sy'n hoff o ffilmiau, mae gyrru dros hanner awr i'w sinema agosaf yn gwbl arferol, ac rydyn ni'n gwneud hynny gan mai ar y sgrin fawr mae ffilmiau i fod i gael eu gwylio, ynte? I rai cynulleidfaoedd, nid yw hyn yn bosibl am lawer o resymau ac mae'r wefr o gael eu sgrin gymunedol leol eu hunain yn golygu eu bod yn gallu cael mynediad at ffilmiau yn fwy rheolaidd. Mae hefyd yn rhoi cyfle iddynt ddysgu'r sgil o ddewis ffilmiau, trefnu eu digwyddiadau eu hunain, neu adeiladu clwb ffilm rheolaidd.
Mae gennym bob math o sgriniau cymunedol yng Nghymru. O Neuaddau’r Glowyr, i nosweithiau ffilmiau mewn pentrefi, cymdeithasau ffilmiau sefydledig i ddigwyddiadau ffilmiau dros dro mewn llyfrgelloedd neu neuaddau tref. Mae rhai yn dangos ffilmiau bob mis ac eraill yn dangos ffilmiau ar thema arbennig o bryd i'w gilydd.
Os wnaethoch chi golli ein blogiau blaenorol ar wyliau a
a sinemâu yng Nghymru, yna efallai nad ydych chi'n gyfarwydd â phwy ydym ni Canolfan Ffilm Cymru. Felly cyn i ni drafod sinemâu cymunedol Cymru – dyma’ch atgoffa chi mai ein gwaith ni yw cefnogi 'arddangoswyr' Cymreig o bob siâp a maint i ddod â ffilmiau rhyngwladol ac annibynnol gorau’r DU i gymunedau Cymru drwy gydol y flwyddyn. Rydym yn ariannu, hyfforddi a chynghori, gan gynnig cymorth iddynt lle bo angen.

Felly, beth yn union mae sinemâu cymunedol yn ei gynnig? Wel, rydyn ni'n falch eich bod wedi gofyn! Y peth gwych amdanyn nhw yw mai gwirfoddolwyr sy'n caru ffilm sy’n eu harwain fel arfer. Felly, os ydych chi hefyd yn caru ffilm, yna rydych chi'n mynd i gwrdd â llawer o bobl o'r un anian a gobeithio y cewch gyfle i wneud ambell i ffrind yno. Yn aml mae ganddynt gyfleusterau gwych, o'r sgrin i'r sain, i wneud eich profiad y gorau y gall fod.Cymerwch Sinema Gymunedol Dinas Powys yn Murchfield er enghraifft. Maent yn sgrinio ar ail ddydd Sadwrn bob mis ac maent wedi buddsoddi'n rheolaidd yn eu cyfleusterau o sgrin sefydlog y gellir ei dynnu'n ôl i daflunydd wedi'i osod ar y nenfwd, blwch rheoli newydd gyda dau chwaraewr Blu-ray / DVD, paneli nenfwd acwstig i ddileu'r adleisio, bleindiau ‘blackout’, a system seinyddion gwell! Ydi hyn yn eich plesio gymaint â ni?
![]()
Os ydych chi'n chwilio am y ffilmiau annibynnol gorau o bob cwr o'r byd, Cymdeithas Ffilm y Fenni yw'r ŵyl i chi. Clywsom si mai dyma'r gymdeithas ffilm fwyaf hirhoedlog yng Nghymru. Mynnwch eich aelodaeth yn gyflym – maen nhw bob amser yn gwerthu pob tocyn! Clwb arall sy'n adnabyddus am ei ddetholiadau gwych o ffilmiau yw Cymdeithas Ffilm Abergwaun, lle mae'r panel ffilmiau cymunedol yn helpu i ddewis ffilmiau yn yr hyfryd Theatr Gwaun yn Sir Benfro..

Rydyn ni, Canolfan Ffilm Cymru, wedi bod yn gweithio gyda Cherdd a Ffilm Cymunedol TAPE dros y blynyddoedd diwethaf i helpu i sefydlu sgriniau cymunedol newydd ledled y Gogledd fel rhan o'n prosiect Spotlight. Mae un o'r safleoedd, Sinema Llangoed (Neuadd Bentref Llangoed), wedi trawsnewid yn sinema o'r radd flaenaf gyda thaflunydd laser 4K Epson, system sain newydd, a sgrin sinema fformat mawr – yn ogystal â’r ffilmiau Cymraeg, annibynnol a rhyngwladol gorau!
Os ydych yng Ngogledd Ddwyrain Cymru, un na ddylid ei cholli yw Sinema Gymunedol Mynydd Helygain, gyda'i chefndir mynyddig hardd yn Sir y Fflint. Wedi'i sefydlu yn 2015, maent yn dangos ffilm bob dau fis yn Neuadd / Llyfrgell Plwyf Helygain gyda diodydd poeth, popcorn a bisgedi. Neu os ydych chi yn Sir Gaerfyrddin,, mae Sinema Sadwrn yn Llansadwrn yn dangos ffilmiau'n rheolaidd ar ddydd Gwener olaf pob mis. O glasuron i gomedi, dramâu i ffilmiau mewn ieithoedd tramor, animeiddiadau a ffilmiau dogfen, mae digon o ddewis. Maen nhw'n disgrifio’u digwyddiadau fel achlysuron cyfeillgar gyda’r dafarn drws nesaf yn lle am ddiod a sgwrs cyn / ar ôl ffilm.
Rydym hefyd yn ffodus i gael cefnogaeth nid un ond dau ddarparwr teithiol. Flicks in the Sticks a Moviola. Mae Flicks, sy'n trawsnewid neuaddau pentref a mannau cymunedol yn sinemâu dros dro, yn cael ei redeg gan Arts Alive yn ardaloedd Swydd Amwythig, Swydd Henffordd, y ffin a chanolbarth Cymru. Mae Moviola yn cynnig gwasanaeth rhaglennu ac archebu ffilmiau ar gyfer lleoliadau cymunedol yn ogystal â chynlluniau teithiol ledled y DU, gyda ffocws ar Dde-ddwyrain Cymru. Mae'r ddau sefydliad yn gweithio gyda phob math o weithredwyr yn y rhanbarthau hyn.
Os ydych chi'n chwilio am ddigwyddiadau arbennig sy'n mynd â chi i gestyll, clybiau a chanolfannau cymunedol Cymru, yna rydych chi'n bendant eisiau chwilio am Darkened Rooms. Hefyd un na ddylid ei cholli yw Cinema Golau – platfform ar gyfer gwneuthurwyr ffilmiau Du ac Ethnig Lleiafrifol sy'n dod i'r amlwg, sy'n dod â ffilmiau annibynnol rhyngwladol Du i lu o leoliadau lleol yng Nghymru.
Gyda dros 120 o ddarparwyr cymunedol i ddewis ohonynt, mae cymaint o argymhellion y gallem eu rhoi i chi. Gyda hynny mewn golwg, rydym wedi llunio rhestr lawn a map i helpu i ddod o hyd i'ch clwb neu ddigwyddiad lleol. Byddwn yn tynnu sylw atynt yn ar ein sianeli cyfryngau cymdeithasolyn ogystal â lle gallwch ddod o hyd i'ch gŵyl agosaf a sinema llawn amser. Nodwch – nid ydym yn gysylltiedig â'r holl wefannau a restrir ac nid ydym yn gyfrifol am eu gweithgarwch. Edrychwch ar eu gwefannau lleol am fwy o wybodaeth am eu dangosiadau cyfredol. Mae llawer o sinemâu cymunedol yn cymryd seibiant dros yr haf ac yn dod yn ôl gyda rhaglen yr hydref o fis Medi ymlaen.
Os ydych chi'n rhedeg sgrin gymunedol a heb eich rhestru isod, efallai bod hyn oherwydd eich bod wedi'ch rhestru fel sinema neu ofod celfyddydau cymysg. Os hoffech gael eich ychwanegu (neu os hoffech gael eich tynnu o'r rhestr hon), cysylltwch â niByddem wrth ein boddau’n clywed gennych.
Gall arddangoswyr o Gymru hefyd ymaelodi â Chanolfan Ffilm Cymru am ddim a gwneud cais am gyllid datblygu cynulleidfaoedd yn ogystal â chael mynediad at hyfforddiant, rhwydweithio a chyngor.
Edrychwch ar wefannau'r sinema wefans for the am y wybodaeth ddiweddaraf..

*Organisations may be based outside of Wales and deliver across various Welsh locations.

SXSW festival celebrates the convergence of tech, film, music, education, and culture, helping creative people achieve their goals, and takes place in Austin, Texas every March. Hub member Robert Corcoran from 73 Degree Films attended 2024’s SXSW Festival to build on his relationships in the industry and attend the premier of Welsh film Timestalker. Akulah Agbami from Sheba Soul Ensemble wanted to attend the 2025 Sydney Film Festival to explore films and open new dialogues and awarenesses with indigenous Australian and Maori women film-makers whose films aren’t very accessible outside of Australia.
“Geographical barriers are clear as many of these filmmakers (travelling to SXSW from all over the world) will not have considered submitting their work to a Welsh (or perhaps even a European) festival previously, therefore meeting someone such as myself, to explain the benefits can set them at ease.” – Rob
Working on behalf of FOCUS Festival, Rob felt his time at SXSW was extremely valuable to grow his network as well as speaking to filmmakers to “convince them of the benefits of submitting their work to a Welsh festival.” Attending the premier of Timestalker also gave Rob an insight into the appetite for Welsh film overseas, providing ideas on how to connect with international audiences. Rob feels his attendance at SXSW resulted in a marked increase in US submissions to FOCUS Wales 2025. “Additionally I managed to meet with key people at the festival to kickstart conversations around how to continue the work and increase ties further.”

Akulah, who is the Director at Sheba Soul Ensemble, who have hosted intimate and inclusive events to celebrate Black women’s film history on screen, wanted to find out how to source films from indigenous Australian and Maori women film-makers. Akulah noted that no First Nations people attended any of the screenings and found the event still has some work to do to represent this community. With this in mind, she still came away incredibly inspired, and delighted to access several brilliant films by Black women directors, managing to watch 11 films and one short with one animation that she hopes to bring to Wales that will appeal to 16-25s and an older queer audience.
“The first time I had the ‘banquet buffet’ film festival experience was whilst working in Sydney for a year after university… But so many things I had forgotten. Like how hauntingly exquisite the State Theatre in Sydney is…For the 72nd SFF edition, I experienced 11 films and a whole lot more.” – Akulah
Rob and Akulah were able to attend these Film Festival’s with the support of Film Hub Wales via our Bursary scheme. If you want to attend a meeting, course or event that would benefit your organisation and develop audiences, but the costs are prohibitive, you can submit an application for support yma.
Mae ein Dyddiau Rhagolwg yn cynnwys dangosiadau o ffilmiau a grëwyd yng Nghymru, ffilmiau Cymraeg eu hiaith a ffilmiau archif Cymreig sydd ar y gorwel, sydd wedi'u cynllunio i gefnogi rhaglennu'n ehangach a chyrhaeddiad ffilmiau sydd â chysylltiadau Cymreig.
Mae'r digwyddiadau yn arbennig i aelodau Canolfan Ffilm Cymru ac aelodau o Ganolfannau Ffilm ledled y DU. Rydym yn darparu pecynnau gwybodaeth i bawb sy'n mynychu, ac yn cynnig cyfleoedd i rwydweithio mewn gwanhaol ganolfannau ledled y wlad. Gall Canolfan Ffilm Cymru hefyd gynnig cyllid tuag at warantu lleiafswm, marchnata a / neu gyfrannu tuag at gostau digwyddiad lle fo talent ar gael.
Digwyddiadau i Ddod...
Dim digwyddiadau.
Mehefin 2025
Dydyn ni ddim hyd yn oed wedi cyrraedd y sgriniau cymunedol eto; Mae yna lawer mwy o'r rhain i'w crybwyll (a byddwn yn dod yn ôl at hynny yn ein blog nesaf) ond heddiw rydyn ni'n siarad yn benodol am safleoedd theatraidd.
Felly, ble dylem ni ddechrau? Gadewch i ni ddechrau drwy egluro mai ein gwaith ni fel Canolfan Ffilm Cymru yw cefnogi sinemâu Cymru i ddod â'r ffilmiau annibynnol a rhyngwladol gorau yn y DU i gymunedau Cymru drwy gydol y flwyddyn. Rydym yn ariannu, hyfforddi a chynghori arddangoswyr ffilmiau, gan gynnig cefnogaeth lle bo angen. Fe wyddom ni na fydd ffilm yn cael ei gweld dim ond oherwydd ei bod yn ffilm dda, a dyna le mae sinemâu o bwys. Eu gwaith nhw yw ystyried y gynulleidfa. Pwy fyddai'n mwynhau'r ffilm hon, sut gellir cyrraedd y gynulleidfa honno a pha effaith y gallai'r ffilm ei chael ar bobl leol.
Mae sinemâu Cymru yn adnabyddus am fod wrth galon eu cymunedau ac am eu hadeiladau eclectig a'u hanesion cyfoethog. Yn gyffredinol, maent yn cynnig llawer mwy na ffilmiau yn unig.

Cymerwch Sinema Magic Lantern yn Nhywyn, Canolbarth Cymru, er enghraifft. Ar ôl dangos rîl newyddion mud gyntaf ym 1900 fel Ystafell Gynulliad y dref, mae'r adeilad wedi esblygu i fod yn sinema llawn amser poblogaidd ac unigryw gyda band, gardd gyfrinachol, a bar coctel. Nid yn unig hynny – maen nhw hefyd yn arwain digwyddiadau yn y gymuned gefn gwlad, fel agor yr adeilad ar ddiwrnod Nadolig i bobl leol sy'n byw ar eu pennau eu hunain a chreu cyfleoedd cyflogaeth i bobl ifanc yn y dref (yn ôl bob sôn mae eu tîm mor hapus yno, yn aml dydyn nhw ddim eisiau gadael!).

Ymlaen i ogledd-orllewin Cymru, os ydych chi'n cael eich hun ym Mlaenau Ffestiniog, mae'n rhaid i chi ymweld â CellB. Wedi'i leoli mewn gorsaf heddlu wedi'i haddasu, gyda dwy sgrin a chefndir syfrdanol o fynyddoedd llechi, mae'r lle yma’n llawn carisma. Dan arweiniad Gwallgofiaid, menter gymdeithasol nid-er-elw sy'n darparu hyfforddiant creadigol i bobl ifanc, mae gan y safle hostel, gigs rheolaidd a ffwrn pizza wedi'i thanio â choed.
Draw yng ngogledd-ddwyrain Cymru, mae'n rhaid i ni sôn am y gwaith adnewyddu trawiadol yn Theatr Clwyd, sy'n cael ei adnabod fel y darparwr theatr deithiol mwyaf yng Nghymru. Byddwch eisiau treulio amser yno a mwynhau golygfeydd panoramig y dref o'u hadeilad gwydr newydd, ymweld â'u bwyty sy'n cael ei redeg gan y cogydd adnabyddus Bryn Williams ac wrth gwrs, gwylio ffilm yn eu sinema bwrpasol sy'n agor o fis Gorffennaf 2025.
Gallwn gario ’mlaen gyda hyn drwy'r dydd... Os ydych chi yn ne Cymru, mae Theatr y Savoy yn Nhrefynwy yn sinema gwerth ei gweld.

Y safle theatr hynaf yng Nghymru, mae'r adeilad rhestredig hardd gradd 2 hwn yn edrych fel y sinema berffaith. Neu os ydych chi yng Nghaerdydd, dewch i Ganolfan Gelfyddydau Chapter, sydd â rhaglen enfawr drwy gydol y flwyddyn o ffilmiau annibynnol yn ogystal â pherfformiadau arbrofol, arddangosfeydd a chaffi-bar.
Draw yng ngorllewin Cymru, mae Theatr Gwaun yn Abergwaun. Mae'n theatr gymunedol annibynnol, wedi’i chefnogi gan dîm angerddol o wirfoddolwyr. Yno mae sinema, bar a chaffi gyda dewis helaeth o ddigwyddiadau, ac mae arfordir hardd Sir Benfro megis tafliad carreg ohoni.
Yn y bôn, fe allech lunio taith o amgylch Cymru, gyda sinema ym mhob stop. Swnio'n dda? I helpu gyda hyn, rydym wedi llunio rhestr lawn a map i'ch helpu chi i weld ble mae pob sinema. Byddwn yn tynnu sylw atynt ar ein cyfryngau cymdeithasol, yn ogystal â ble gallwch ddod o hyd i'ch gŵyl, clwb ffilm neu sgrin gymunedol agosaf.
Os ydych chi'n rhedeg sinema a heb eich rhestru isod, efallai bod hyn oherwydd eich bod wedi'ch rhestru fel sgrin gymunedol. Os hoffech gael eich ychwanegu (neu os hoffech gael eich tynnu o'r rhestr hon), cysylltwch â ni. Byddem wrth ein boddau’n clywed gennych. Gall sinemâu Cymru hefyd ymaelodi â Chanolfan Ffilm Cymru am ddim a gwneud cais am gyllid datblygu cynulleidfaoedd yn ogystal â chael mynediad at hyfforddiant, rhwydweithio a chyngor.

After 10 hugely successful years, the final curtain will soon fall on much loved community cinema Monico Movies.
In 2015, a group of local movie enthusiasts were invited by filmmakers Viv and Harley Jones to discuss the idea of opening a community cinema, screening a variety of films. Rhiwbina Community Cinema – a not for profit, volunteer led cinema – was born. It was named Monico Movies as a tribute to the much missed local cinema ‘The Monico’ which opened in Rhiwbina in 1936 and closed in 2003.
Monico Movies started from scratch with no equipment. However, screening films was initially made possible through the loan of equipment from Film Hub Wales and, after the first year as a community cinema group, funding was secured from the Big Lottery to buy a projector and screen.
Monico Movies hosted its first screening, The Grand Budapest Hotel, in October 2015 at Canolfan Beulah. Since then, shows have been held on the 2nd Saturday of each month for ten years. More than 200 films have been screened, attracting a loyal audience, with up to 80 people attending
each month. Five local shops – Serenade, Victoria Fearn Gallery, Ginger Whites, Deri Stores and the Honey Pot – have also supported Monico Movies, by selling tickets. This continued support by the audience and ticket outlets has ensured the community cinema’s ongoing success.
In volunteering to plan and host an annual film programme, the dedicated crew have contributed time and skills, including web and poster design, social media publicity, film research, administration and projection. The volunteer group curated a varied programme across a range of different film genres. These included world cinema, independent films, old favourites, forgotten classics and new releases. One memorable highlight was screening Buster Keaton’s silent movie, The General, with live piano accompaniment. Monico Movies has also been proud to showcase local film makers.
Monico Movies revived the tradition of a regular, local cinema experience for the community in Rhiwbina. Having achieved the milestone of 10 years, the group members have decided the time is right to retire – to hang up the film reels, put away the usherette’s tray and dim the lights one last time.
The final Monico Movies show will take place at 7.30pm on Saturday 12th July 2025, when the Welsh made film ‘Mr Burton’, about the early life of actor Richard Burton, will be screened and the audience of Monico Movies will celebrate their love of cinema one last time.
Contact: Harley Jones
Oeddech chi'n gwybod bod Cymru'n gartref i 40 o wyliau o bob siâp a maint? Mae llawer o'r rhain yn ymroddedig i ffilm, neu mae ganddynt gynigion ffilm rheolaidd. P'un a ydych chi'n wneuthurwr ffilmiau newydd sy'n chwilio am le i lansio'ch ffilm fer nesaf, neu os ydych chi'n mynychwr brwd o’r sinema sy'n chwilio am y ffilmiau newydd gorau, mae ein gwyliau Cymreig are ich cyfer.
Yng Nghanolfan Ffilm Cymru, rydym yn gweithio gyda gwyliau ffilm, gan eu helpu i ddod â'r ffilmiau annibynnol a rhyngwladol gorau yn y DU i gymunedau Cymru drwy gydol y flwyddyn. Mae gwyliau yn chwarae rhan hanfodol yn y gadwyn ffilm. Maent yn arddangos talent newydd, yn aml yn eu helpu i sicrhau asiantau gwerthu a bargeinion dosbarthu - cyrraedd cynulleidfaoedd newydd gartref a ledled y byd. Maent hefyd yn adnabyddus am ddigwyddiadau arbennig, dewisiadau ffilm unigryw a beiddgar nad yw cynulleidfaoedd efallai yn eu gweld mewn mannau eraill a lle i'r diwydiant a'r cyhoedd ddod at ei gilydd.

Felly pa wyliau sy'n aros i gael eu darganfod ar garreg eich drws yng Nghymru? Wel, mae o leiaf 40 (rydyn ni'n gwybod amdanynt) ac nid yw hyn yn cynnwys y llawer mwy o ddigwyddiadau teithiol sy'n ymddangos mewn sinemâu yn ystod y flwyddyn a gwyliau celfyddydol ehangach sy'n sgrinio ffilmiau o bryd i'w gilydd. Mae 34 o'r rhain yn ddigwyddiadau Cymreig yn benodol ac mae 6 yn ddigwyddiadau yn y DU neu ryngwladol sy'n teithio i Gymru.
Mae gan lawer o'r gwyliau themâu unigryw (20 yr ydym yn eu cyfrif) fel Gŵyl Ffilm SeeMôr sy'n archwilio popeth sy'n ymddangos ar yr arfordir a'r môr yn Ynys Môn, Gŵyl Animeiddio Caerdydd a Gŵyl Animeiddio Japaneaidd Kotatsu, neu i'r rhai sy'n chwilio am wefr mae Gŵyl Arswyd Ryngwladol Abertoir - sydd ar fin dathlu ei 20fed flwyddyn yn 2025.

Mae gwahanol wyliau yn cynnig cefnogaeth bwrpasol i dalent newydd fel Gŵyl Ffilm Bae Caerfyrddin, Gŵyl Ffilm Fach Caerdydd a Focus Wales. Ar gyfer cynulleidfaoedd ifanc mae Wicked Wales a Gŵyl Ffilm Ryngwladol Cymru i Blant. A gallwn ni barhau i’w rhestru! Ar gyfer y ffilmiau lleol a byd-eang newydd gorau mae Wales One World, am flas ar Affrica mae Gŵyl Ffilm Watch-Africa, Gŵyl Undod Hijinx yn dathlu artistiaid anabl, ag anableddau dysgu a/neu awtistig a'n gŵyl ffilm fwyaf yng Nghymru, Gwobr Iris Gŵyl Ffilm LGBTQ+ yn gartref i'r wobr ffilm fer fwyaf yn y byd. Rydyn ni wedi cael ein difetha am ddewis yn sicr.
Yn ogystal â lle gwych i ddarganfod ffilmiau newydd, os ydych chi'n dechrau yn y diwydiant ffilm ac yn chwilio am gyfleoedd gwirfoddoli, mae gwyliau yn lle gwych i ddysgu sgiliau newydd a gwneud cysylltiadau.

Ar hyn o bryd mae tua 50% o'r gwyliau yn cael eu cynnal yn ne-ddwyrain Cymru, gyda'r 50% arall yng ggogledd, dwyrain a gorllewin y wlad. Mae llawer yn cynnig digwyddiadau ar-lein ochr yn ochr â'u rhaglenni personol, gan ein bod yn gwybod y gall cyrraedd yno fod yn her.
I helpu gyda hyn, rydym wedi llunio rhestr lawn a map i'ch helpu chi i weld yn union ble a phryd mae pob gŵyl yn digwydd. Byddwn hefyd yn tynnu sylw at wyliau sydd ar ddod yn fisol ar cyfryngau cymdeithasol, rhag ofn bod angen nodyn atgoffa arnoch, yn ogystal â ble gallwch ddod o hyd i'ch sinema, clwb ffilm neu sgrin gymunedol agosaf.
Os ydych chi'n rhedeg gŵyl ffilm ac nad ydych wedi'ch rhestru isod ac yr hoffech gael eich ychwanegu (neu os hoffech gael eich tynnu o'r rhestr hon), cysylltwch â niGall Gwyliau Ffilm yng Nghymru hefyd ymaelodi â Chanolfan Ffilm Cymru am ddim a gwneud cais am gyllid datblygu cynulleidfaoedd yn ogystal â chael mynediad at hyfforddiant, rhwydweithio a chyngor.
Darllenwch y datganiad i’r wasg llawn yma
